Ngành công nghiệp ô tô Châu Âu đang bước vào một trong những giai đoạn biến động và thử thách khốc liệt nhất lịch sử. Tập đoàn Volkswagen (VW) – “đầu tàu” của nền kinh tế Đức – đang ráo riết thực hiện một kế hoạch tái cấu trúc quy mô lớn chưa từng có, dự kiến sẽ “xóa sổ” hàng chục nghìn việc làm từ nay đến cuối thập kỷ. Chào mừng độc giả của Mê Bốn Bánh đến với chuyên mục Tin xe. Hãy cùng chúng tôi đi sâu vào nội bộ của đế chế đang sở hữu hàng loạt thương hiệu danh tiếng như Porsche, Audi và Lamborghini để tìm hiểu gốc rễ của cuộc đại khủng hoảng này.
1. Lệnh Tái Cấu Trúc Toàn Diện: Cắt Giảm 50.000 Việc Làm Tại Đức
Trong một lá thư nội bộ dài gửi đến các cổ đông và ban lãnh đạo cấp cao gần đây, Giám đốc điều hành Tập đoàn VW – ông Oliver Blume, đã buộc phải tiết lộ một kịch bản vô cùng khốc liệt: Khoảng 50.000 việc làm sẽ bị cắt giảm trong vòng bốn năm tới trên khắp các cơ sở sản xuất và thương hiệu trực thuộc tại thị trường quê nhà Đức. Đây là một đòn giáng mạnh vào nền công nghiệp chế tạo vốn là niềm tự hào của nước Đức trong hơn một thế kỷ qua.
Bên cạnh việc thu hẹp quỹ lương nhân sự khổng lồ, tập đoàn cũng đang chủ động thu hẹp quy mô sản lượng xe hàng năm trên toàn cầu, thiết lập mức trần mới xuống còn 9 triệu chiếc. Động thái này nhằm cố gắng kiểm soát dòng tiền, tránh tình trạng dư thừa năng lực sản xuất, gây tồn kho và chôn vốn tại các bãi đỗ của đại lý. Nhìn lại quá khứ, trước khi đại dịch toàn cầu gây ra những đứt gãy cho chuỗi cung ứng linh kiện, tập đoàn VW thường xuyên duy trì năng lực sản xuất trên 10 triệu xe mỗi năm, đỉnh điểm là vươn tới mốc 11 triệu chiếc vào năm 2018. Tuy nhiên, khi kết thúc năm ngoái, con số này đã lao dốc không phanh, chỉ còn 8,9 triệu xe lăn bánh khỏi dây chuyền.
2. Bức Tranh Kinh Doanh Ảm Đạm Của Các Thương Hiệu Cốt Lõi
Báo cáo tài chính và doanh số bán hàng từ đầu năm đến nay vẽ nên một bức tranh xám xịt khi hầu hết các thương hiệu xe du lịch dưới trướng VW đều ghi nhận mức sụt giảm nghiêm trọng. Thương hiệu cốt lõi mang tên Volkswagen đã giảm 7,6% doanh số trong quý đầu tiên của năm 2026, xuống còn 1.048.300 chiếc.
Hiệu ứng domino của sự suy thoái nhanh chóng lan rộng ra toàn bộ hệ sinh thái. Nhu cầu đối với các dòng xe SEAT/Cupra giảm 1% xuống 145.300 xe, trong khi thương hiệu xe sang Audi chịu mức giảm 6,1% với 360.100 xe. Đáng báo động nhất là hãng xe thể thao danh tiếng Porsche, vốn luôn được coi là “con gà đẻ trứng vàng” mang lại biên lợi nhuận khổng lồ của tập đoàn, lại chịu ảnh hưởng nặng nề nhất với doanh số giảm tới 14,7% xuống còn 61.000 chiếc. Sự sụt giảm của Porsche một phần được cho là hệ lụy từ quá trình chuyển giao công nghệ khó khăn sang các nền tảng Ô tô điện hiệu năng cao, đặc biệt là sự cạnh tranh khốc liệt sau khi họ ra mắt các dòng siêu SUV điện như Porsche Cayenne Coupe Electric.
Ngay cả các thương hiệu siêu sang và siêu xe nằm ở đỉnh kim tự tháp như Bentley và Lamborghini cũng không thể miễn nhiễm với suy thoái kinh tế và lạm phát toàn cầu. Bentley ghi nhận mức giảm 9,9% với 2.200 xe được giao, trong khi Lamborghini giảm 11,7% xuống 2.600 xe. Điểm sáng duy nhất níu giữ niềm tin của giới đầu tư là thương hiệu Skoda đến từ Cộng hòa Séc với mức tăng trưởng ấn tượng 14%, đạt doanh số 271.900 chiếc nhờ các dòng xe thực dụng, giá cả phải chăng.
3. Sức Ép Khủng Khiếp Từ Xe Điện Trung Quốc Và Thuế Quan
Sự tăng trưởng bền bỉ của Skoda rõ ràng là không đủ để bù đắp cho những “lỗ hổng” tài chính khổng lồ mà công ty mẹ đang phải đối mặt. Giám đốc Tài chính và Giám đốc Vận hành của tập đoàn VW, ông Arno Antlitz, đã thẳng thắn chỉ ra nguyên nhân cốt lõi: Sự trỗi dậy vũ bão của các thương hiệu xe điện Trung Quốc tại thị trường Châu Âu đang tạo ra một “áp lực cạnh tranh” chưa từng có. Tương tự như chiến lược dùng AI biến ô tô thành siêu máy tính của Trung Quốc, các hãng xe từ quốc gia tỷ dân không chỉ bán xe rẻ hơn mà còn tích hợp nhiều tiện ích công nghệ vượt trội hơn xe Đức.
Thêm vào đó, những biến động về địa chính trị và các mức thuế quan trừng phạt mới tại Hoa Kỳ – nơi đang chứng kiến hàng loạt thỏa thuận xe điện và hàng rào thuế quan quốc tế – cũng đã gây tổn hại nghiêm trọng đến kế hoạch xuất khẩu của hãng.
Lãnh đạo tập đoàn khẳng định họ phải thay đổi căn bản mô hình kinh doanh để đạt được những cải thiện mang tính cấu trúc. Điều này bao gồm việc tái thiết kế cấu trúc chi phí của các dòng xe mà không làm giảm chất lượng sản phẩm, giảm đáng kể sự cồng kềnh trong chi phí quản lý, số hóa để tăng hiệu quả của các nhà máy, và đặc biệt là đẩy nhanh quá trình phát triển công nghệ phần mềm (thông qua công ty con CARIAD) để không bị tụt hậu.
4. Tương Lai Nào Cho Kỷ Nguyên Lược Bỏ Sự Phức Tạp?
Ông Arno Antlitz không phải là lãnh đạo cấp cao duy nhất gióng lên hồi chuông cảnh báo về mô hình kinh doanh hiện tại. Vào tháng 7 năm 2025, khi vẫn còn là CEO của Porsche, ông Oliver Blume đã gửi một tâm thư nội bộ cho nhân viên và cho rằng: mô hình kinh doanh vốn đã phục vụ xuất sắc cho tập đoàn trong nhiều thập kỷ nay đã hoàn toàn “hết hạn sử dụng” ở dạng hiện tại.
Khi những năm tháng hoàng kim của tập đoàn VW dần lùi vào quá khứ, công ty phải đối mặt với áp lực chưa từng có. Các trở ngại bổ sung bao gồm chi phí lao động cực kỳ cao tại Đức, giá năng lượng leo thang do khủng hoảng địa chính trị, chưa kể đến việc Liên minh Châu Âu (EU) đang dùng mọi công cụ pháp lý để đẩy nhanh quá trình chấm dứt kỷ nguyên của xe động cơ đốt trong.
Nói một cách ngắn gọn, VW muốn giảm chi phí nhưng vẫn giữ vững chất lượng xe Đức, đồng thời rút ngắn thời gian phát triển để đưa sản phẩm mới ra thị trường nhanh hơn. Trong những tháng tới, công ty đặt mục tiêu giảm bớt sự phức tạp trong danh mục sản phẩm và các nền tảng công nghệ. Điều này đồng nghĩa với việc hàng loạt mẫu xe ế ẩm và phiên bản biến thể trang bị dư thừa sẽ bị khai tử, trong khi số lượng kiến trúc khung gầm (platform) sẽ được cắt giảm để dùng chung trên nhiều thương hiệu.
Đáng buồn thay, ngay cả Skoda – thương hiệu đang đi ngược lại xu hướng sụt giảm chung của tập đoàn – cũng không tránh khỏi rắc rối. Thương hiệu này hiện đang chuẩn bị các thủ tục để rút lui hoàn toàn khỏi thị trường Trung Quốc sau khi doanh số sụp đổ thảm hại tại một nơi mà chỉ vài năm trước còn là “mỏ vàng” lớn nhất của họ. Sự thoái lui của Skoda là minh chứng rõ nét nhất cho thấy trật tự của ngành công nghiệp ô tô có thể đảo lộn nhanh chóng như thế nào trong một khoảng thời gian ngắn, đòi hỏi các “ông lớn” truyền thống phải lột xác nếu không muốn bị đào thải.
Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ) Về Cuộc Khủng Hoảng Volkswagen
Nguyên nhân chính khiến Volkswagen phải cắt giảm 50.000 nhân sự là gì?
Quyết định sa thải lịch sử này nhằm mục đích cắt giảm quỹ lương khổng lồ tại Đức, tối ưu hóa năng lực sản xuất bị dư thừa và ứng phó với tình trạng sụt giảm doanh số trên toàn cầu trước sức ép từ xe điện Trung Quốc.
Thương hiệu nào của Volkswagen bị sụt giảm doanh số nặng nề nhất?
Trong quý đầu năm 2026, thương hiệu xe thể thao hạng sang Porsche ghi nhận mức sụt giảm nặng nề nhất toàn tập đoàn, lao dốc tới 14,7% so với cùng kỳ năm trước. Trong khi đó, Audi cũng giảm 6,1%.
Volkswagen sẽ làm gì với các mẫu xe hiện tại trong kế hoạch tái cấu trúc?
Để tiết kiệm hàng tỷ Euro chi phí R&D và sản xuất, VW sẽ tiến hành “khai tử” các mẫu xe có doanh số thấp, cắt giảm số lượng tùy chọn biến thể phức tạp và thu gọn số lượng nền tảng khung gầm (platform) để dùng chung cho nhiều thương hiệu xe con.