Trong khi Nissan cắt giảm các mẫu xe trên toàn thế giới, thị trường Mỹ dự kiến sẽ có thêm nhiều phương tiện mới.
Bắc Mỹ sẽ trở thành khu vực hưởng lợi chính theo chiến lược tăng trưởng và tái cơ cấu của Nissan. Chiến lược này kêu gọi thu hẹp danh mục sản phẩm toàn cầu từ 56 xuống còn 45 dòng xe, tập trung vào các mẫu xe cốt lõi và các dòng xe có độ nhận diện cao nhất, đồng thời khai thác các mối quan hệ hợp tác để bổ sung vào dải sản phẩm khi cần thiết.
Mặc dù đây là một cuộc thanh lọc mạnh mẽ, Bắc Mỹ sẽ không cảm thấy quá nhiều ảnh hưởng tiêu cực, nếu có. Ponz Pandikuthira, Giám đốc hoạch định khu vực Châu Mỹ của Nissan, chia sẻ với MotorTrend: “Nếu tôi nhìn vào kế hoạch chu kỳ sản phẩm từ nay đến năm 2030, tôi nhận được nhiều xe hơn chứ không phải ít đi. Chúng tôi sẽ có thêm nhiều mẫu xe mới hơn số lượng bị cắt giảm. Tôi đang ở vị thế có lợi.”
Chúng tôi đã hỏi Ivan Espinosa, Chủ tịch và Giám đốc điều hành Tập đoàn Nissan, về tiêu chí để quyết định mẫu xe nào ở lại và mẫu xe nào ra đi. Ông giải thích rằng tiêu chí khá đơn giản. “Mọi sản phẩm trong danh mục đều phải đóng góp một điều gì đó. Đó có thể là lợi nhuận, doanh số hoặc củng cố thương hiệu,” Espinosa nói.
Trong giai đoạn tiếp theo của kế hoạch tái cơ cấu, hãng xe đã vạch ra vai trò rõ ràng cho từng mẫu xe và khu vực. Ba dòng xe cốt lõi sẽ tạo ra hơn 80% tổng doanh số, bao gồm các mẫu xe giàu cảm xúc mang tính biểu tượng “Nhịp đập trái tim” (Heartbeat) như mẫu Nissan Xterra mới sắp ra mắt và một mẫu Skyline mới. Bên cạnh đó là các mẫu xe tăng trưởng để mở rộng sang các thị trường mới nổi và các mẫu xe đối tác từ các dự án hợp tác. Ý tưởng là giảm 20% số lượng dòng xe, trong khi vẫn tăng 30% sản lượng trên mỗi phương tiện.
“Những mẫu xe không mang lại doanh số hoặc lợi nhuận đủ lớn là những mẫu chúng tôi sẽ bắt đầu cắt giảm ngay bây giờ,” Espinosa cho biết. “Có những sản phẩm không mang lại nhiều doanh số hay lợi nhuận nhưng lại đóng góp cho thương hiệu.” Nhưng cũng có những mẫu xe sẽ được giữ lại vì giá trị của chúng nằm ở việc định hình thương hiệu, như Nissan Z, GT-R hay Skyline (tại Bắc Mỹ là Q50), những mẫu xe giúp thu hút khách hàng. Chúng sẽ tiếp tục tồn tại trong danh mục sản phẩm.
Không bị ép chỉ tiêu cắt giảm
Các giám đốc điều hành tại khu vực Châu Mỹ không bị yêu cầu phải giảm số lượng mẫu xe theo một con số cụ thể; không khu vực nào bị áp hạn ngạch, Pandikuthira nói. Công ty đang xem xét nơi họ chi tiền trên toàn cầu, xác định các dòng xe không hợp lý ở một thị trường cụ thể và có doanh số sụt giảm hàng năm, chẳng hạn như dòng xe van thương mại tại Châu Âu đã bị ngừng sản xuất. Hoặc mẫu XTrail tại Châu Âu có khả năng sẽ không có thế hệ tiếp theo.
“[Bắc Mỹ] không có quá nhiều mẫu xe trong dải sản phẩm, nhưng chúng tôi mang lại lợi nhuận khổng lồ từ những mẫu xe đó,” Pandikuthira cho biết. Tại Bắc Mỹ, doanh số 100.000 chiếc hàng năm là ngưỡng ổn định cho một mẫu xe. “Bạn không thể thành công với một loạt các dòng xe chỉ bán được 20.000 chiếc.”
Đánh giá dải sản phẩm tại Mỹ
Các sản phẩm cốt lõi của Nissan tại Mỹ vẫn duy trì doanh số ổn định, bao gồm Nissan Rogue (gần 218.000 chiếc năm ngoái), Kicks (khoảng 103.000 chiếc) và Pathfinder (gần 102.000 chiếc). Mẫu Murano có khởi đầu chậm chạp nhưng đã kết thúc năm với gần 43.000 chiếc được bán ra. “Các chương trình này đang diễn ra tốt đẹp và mang lại kết quả như mong đợi,” Pandikuthira nói.
Trong phân khúc xe du lịch, Sentra đã bán được gần 153.000 chiếc vào năm ngoái sau khi khai tử các phiên bản thấp – những phiên bản mà Pandikuthira cho là nằm ở “ngưỡng của lợi nhuận”. Nissan đã bán được khoảng 114.000 chiếc sedan hạng trung Altima vào năm 2025, nhưng có nhiều đồn đoán rằng đây có thể là năm cuối cùng của mẫu xe này. Nissan cũng đã ngừng sản xuất mẫu Versa nhỏ hơn, nhưng Infiniti sắp ra mắt một mẫu sedan mới dựa trên nền tảng Skyline Q50.
Mẫu bán tải cỡ trung Frontier chỉ đạt doanh số 65.000 chiếc nhưng sẽ có thế hệ tiếp theo được xây dựng trên nền tảng khung gầm rời (body-on-frame) mới. Nền tảng này sẽ là cơ sở cho ít nhất năm mẫu xe, bắt đầu với sự trở lại của Nissan Xterra vào nửa cuối năm 2028, đi kèm động cơ V-6 hoặc hybrid V-6. Gia đình xe này sẽ bao gồm một mẫu SUV kích thước tương đương Pathfinder, nhưng mẫu Pathfinder khung gầm liền (unibody) hiện tại vẫn sẽ được giữ lại, cùng với các mẫu SUV hai và ba hàng ghế cho Infiniti. Hiện tại chưa có kế hoạch cho xe bán tải cỡ lớn.
Xe thể thao vẫn đóng vai trò quan trọng
Nissan Z là một chương trình nhỏ, ngách, với chưa đầy 5.500 chiếc được bán ra vào năm ngoái. “Nhưng bạn không chế tạo một chiếc Z chỉ vì muốn kiếm thật nhiều tiền từ nó. Nó là một công cụ xây dựng thương hiệu và đang hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ đó,” Pandikuthira chia sẻ.
Điều tương tự cũng áp dụng cho “mãnh thú” GT-R, một mẫu xe định hình thương hiệu mà theo Espinosa, việc đưa nó trở lại đang được tích cực triển khai. “Xe thể thao là cốt lõi của con người chúng tôi. Chúng tôi đã ở đó qua nhiều thế hệ và có nhiều dòng xe danh tiếng có thể tận dụng,” Espinosa nói. Ông nói thêm rằng tại một thời điểm nào đó, Nissan có thể bổ sung thêm các dòng xe thể thao khác.
Trong số các phương tiện chạy điện, Leaf đã bán được ít hơn 5.200 chiếc vào năm ngoái và Ariya đã bị loại khỏi danh mục năm 2026 tại Mỹ do thuế quan và doanh số chậm. Pandikuthira cho biết xe điện là một khu vực khó đoán vì sự thay đổi chính quyền tại Mỹ có thể đưa ra các luật mới. Nissan cần sẵn sàng nếu các quy định về khí thải tại Mỹ trở nên nghiêm ngặt hơn vào một lúc nào đó.
Thương hiệu hạng sang Infiniti có tổng doanh số chưa đầy 53.000 chiếc. Mẫu xe bán chạy nhất là QX60 với 30.600 chiếc, tiếp theo là QX80 với gần 14.000 chiếc. QX50 và QX55 đã kết thúc sản xuất và mẫu QX65 mới chuẩn bị được mở bán.
Pandikuthira cho biết không có mẫu xe nào khiến ông lo lắng hay phải đấu tranh để giữ lại cho thị trường Bắc Mỹ. “Hiện tại chúng tôi đang nhận được mọi thứ mình yêu cầu,” ông nói. “Chúng tôi đã xây dựng lộ trình này từ lâu.”
Nissan từng có những kế hoạch gần như “ngủ đông” nhưng trong năm qua, tốc độ và khả năng ra quyết định đã được đẩy nhanh. “Ngay bây giờ, không có chương trình nào của tôi gặp khó khăn trong việc được phê duyệt,” Pandikuthira nói thêm.
Lộ trình loại bỏ các mẫu xe
Để tránh gây lo lắng, Espinosa không định danh cụ thể mẫu xe nào đang nằm trong danh sách bị cắt giảm.
Về lộ trình, CEO của hãng cho biết công ty sẽ bắt đầu dần dần cắt giảm các sản phẩm có doanh số thấp, lợi nhuận thấp và không có vai trò chiến lược trong dải sản phẩm. Việc này sẽ không diễn ra ngay lập tức. Một số quyết định sẽ được tính toán theo chu kỳ sống của phương tiện vì các khoản đầu tư và cam kết đã được thực hiện và sẽ được phép hoàn tất.
Việc ngừng sản xuất các mẫu xe khi chúng đạt đến chu kỳ đầu tư tiếp theo để duy trì tính cạnh tranh hoặc đáp ứng các quy định là điều hợp lý. “Chúng sẽ tự nhiên đạt đến điểm mà việc duy trì không còn ý nghĩa và chúng tôi sẽ bắt đầu thay thế chúng bằng những sản phẩm mới mẻ hơn,” Espinosa nói.
“Cố gắng trở thành tất cả cho tất cả mọi người luôn là một lựa chọn sai lầm,” Pandikuthira khẳng định. Các hãng xe có một con số hiệu quả. Bán được 1 triệu chiếc với năm dòng xe là một mức hiệu quả hoàn toàn khác so với việc cần tới 10 dòng xe đắt đỏ cho cùng một sản lượng đó. Những công ty thành công như Toyota có thể đạt doanh số triệu chiếc chỉ với một dòng xe. Kiểu tư duy đó chính là thứ đang thúc đẩy quá trình ra quyết định hiện nay.
Tại Nissan, mỗi chương trình xe đều có một giám đốc phụ trách, người sẽ yêu cầu một khoản ngân sách nhất định. Ví dụ, nếu họ yêu cầu 1 tỷ đô la cho một chương trình xe mới, nó phải mang lại 400 triệu đô la giá trị hiện tại thuần (NPV) để được coi là thành công. Chương trình sẽ được đánh giá hàng năm để xem khoản đầu tư có được sử dụng hiệu quả và tạo ra lợi nhuận như dự kiến hay không. Một mẫu xe liên tục không đạt mục tiêu mà không có khả năng phục hồi trong suốt vòng đời, hoặc mẫu xe cần làm mới để đáp ứng các quy định, mẫu xe đó sẽ bị đưa lên “đoạn đầu đài”.
“Chúng tôi muốn giảm số lượng sản phẩm, nhưng chúng tôi muốn chúng phải mạnh mẽ hơn,” Espinosa nhấn mạnh. Ông không tinh giản đơn thuần để giảm tổng vốn đầu tư, mà là để tập trung nguồn lực vào ít mẫu xe hơn để khiến chúng cạnh tranh hơn. Điều đó bao gồm việc cung cấp cho các dòng xe nhiều tùy chọn hệ truyền động hơn. Tin tốt là Nissan Bắc Mỹ sẽ gặt hái được những thành quả từ kiểu ra quyết định này, mang lại những điều tốt đẹp hơn cho thương hiệu và các khách hàng tiềm năng trong tương lai.
